VZW Manbarnootaaf

Heerlijke spaghetti ten voordele van twee Ethiopische projecten.

Stuur Line naar Ethiopië voor Ma’ar en Trees For Farmers.

WAAR?   Parochiezaal Pavo - Jules Vandenbemptlaan 2, 3001 Heverlee

WANNEER?   Zaterdag 13 februari 2010

Spaghetti wordt geserveerd tussen 18u en 21u

Achteraf nog drinkgelegenheid

Dia-voorstelling van beide projecten om 20u30

Graag bevestiging vóór zondag 7 februari op linekelders@yahoo.com of 0476/57.96.45

In samenwerking met

ERE MELA MELA vzw

Op zaterdag, 10 april, treedt Mulatu Astatke & The Heliocentrics op in Trix Club in Antwerpen.
Meer informatie op hun site.

De groep Herbebossing Hoorn van Afrika vzw organiseert op zaterdag, 6 februari, zijn jaarlijkse spaghetti-avond.

De Centrale, Kraankinderstraat 2, 9000 Gent

Zaterdag, 6 februari vanaf 18.15 uur

Spaghetti (met vlees of vegetarisch)

Volwassenen 10 euro –  Kinderen tot 12 jaar 6 euro

Graag reserveren op: Herbebossing_hafrika@hotmail.com of smsen naar 0486331940

De opbrengst van de avond gaat naar kleinschalige herbebossingsprojecten in Eritrea en Ethiopië.

Godsdienst deelt de wereld op in verschillende kampen. Hoewel de situatie in Ethiopië nog best meevalt in vergelijking met, bijvoorbeeld, buurland Soedan, verdeelt religie ook de Ethiopische bevolking grosso modo in twee grote groepen: de Ethiopische christenen en de moslims. Ooit, 1400 jaar geleden, was het anders. Lees hier hoe een christelijke, Ethiopische koning de allereerste volgelingen van de profeet Mohammed onderdak verleende en hen op die manier het leven redde.

 600 jaar na de geboorte van Christus was het Christendom in het voormalige Romeinse rijk uitgegroeid tot de machtigste godsdienst met Rome en Byzantium als grote religieuze machtsblokken. Macht echter corrumpeert en de eenvoudige, christelijke boodschap van liefde werd al gauw overschaduwd door de gruwel die samengaat met het besturen van een groot rijk.

Voor het toen als achterlijk beschouwde Arabische schiereiland had men weinig interesse getoond. De Arabieren hadden als nomadische herders altijd al buiten de beschaving gestaan. Ze moordden, ze plunderden, verkrachtten en begroeven hun dochters levend omdat ze liever zonen hadden gehad. Armoede en ongeletterdheid waren de norm; wetten en regels waren amper van belang. Tenmidden deze ethische woestenij kreeg in 610 een zeker Mohammed een visioen waarin de engel Gabriël hem vertelde om de Arabieren uit de duisternis naar het licht te brengen. Mohammed had het onder andere over eerbied voor de vrouw, over het beschermen van kinderen in plaats van ze levend te begraven; hij had het over één god in plaats van het zootje hele en halve goden dat in zijn geboortestad Mekka aanbeden werd. En hij predikte zelfs over het geven van aalmoezen aan armen, iets wat door de rijke oligarchen van het regionale handelscentrum dat Mekka toen was, als een belediging werd ervaren. Niet verwonderlijk dus dat Mohammed en zijn eerste aanhangers een paar jaar later naar de meer noordelijk gelegen oase van Medina moesten vluchten. We zijn dan in 622 na Christus, een historisch moment dat door moslims als het eerste jaar van hun jaartelling wordt beschouwd. Het is vanuit Medina dat de Islam uitgroeide tot een wereldreligie en zijn veroveringstocht begon.

De uittocht of ‘hijrah’ van Mekka naar Medina was echter niet de eerste migratie in de Islam. Het was de tweede. In 615 na Christus, vijf jaar na Mohammeds eerste visioen van de engel Gabriël, werd een kleine groep moslims, onder leiding van Mohammeds dochter Ruqayya en zijn schoonzoon Uthman gedwongen te vluchten. Ze slaagden er in de Rode Zee te bereiken, van waaruit ze besloten naar Abesinnië te vluchten. Daar zochten ze bescheming bij de negus, de Ethiopische koning. De stamhoofden van Mekka waren razend toen ze hoorden over de vlucht naar Abesinnië. Handel met Afrika was voor hen belangrijk en de aanwezigheid van dissidente Arabieren aan het hof van de negus kon dit in gevaar brengen. Daarom werd de koopman Amr Ibn Al-As erop uitgestuurd om zijn vriend de negus met dure geschenken te paaien en de vluchtelingen aan Mekka uit te leveren. De diepgelovige negus nodigde beide kampen uit en het was Ja’far, de eloquente neef van Mohammed, die hem, uit de Koran citerend, kon overtuigen door onder andere te wijzen op de plaats die Christus binnen de Islam innam. De negus moest de geschenken van Amr Ibn Al-As niet en hij werd met zijn gevolg naar Mekka teruggestuurd. Het is met andere woorden in het huidige Ethiopië, in 615 na Christus, dat de Islam zijn eerste toevluchtsoord vond. In een christelijk land, beschermd door een christelijke koning die moslims als zijn broeders en zusters zag.

 Het volledige verhaal van dit historisch sprookje kan je nalezen in Kamran Pasha’s ‘Mother of the Believers’, waarin de geboorte van de Islam verteld wordt vanuit het perspectief van Mohammeds  vrouw Aïsha. Een verkorte versie vind je in ‘How Christian Ethiopia saved Islam’  (www.kamranpasha.com)

Het klooster van Debre Libanos, een 100-tal kilometer ten noorden van Addis Ababa

Na het noorden is nu ook het zuiden van Ethiopië zich al enkele jaren aan het ontsluiten voor het toerisme. Terwijl het historische noorden zich vooral profileert met de orthodoxe rotskerken van Lalibella, met Lake Tana en zijn kloosters, de kastelen van Gondar en de stelae van Axum, pakt het zuiden – een beetje naar het voorbeeld van buurland Kenia – uit met haar natuurschoon en haar etnische diversiteit. Eén van de vele stammen die het zuiden van Ethiopië rijk is, is die van de Konso die men in een afgelegen gebied op zo’n slordige 600 kilometer van Addis Ababa vindt. Met de steun van de Franse overheid heeft de Konso-gemeenschap nu haar eigen museum gekregen. Trekpleister moeten vooral zo’n 200 waka-beelden worden. Deze voornamelijk uit ruw acacia-hout gesneden beelden – vaak ter grootte van een mens – worden al honderden jaren op de graven van de clan-leiders geplaatst om op die manier de ziel van de overledenen te bewaren. De beelden zijn al geruime tijd erg in trek bij dieven die er gemakkelijk een paar duizend euro per beeld voor krijgen. Het museum heeft zo’n 120000 euro gekost en wordt door de locale autoriteiten gezien als een eerste stap naar de erkenning van de Konso-cultuur als UNESCO-werelderfgoed.

waka-beelden

Bron: http://www.ethiomedia.com

Ethiopië krijgt zijn hoogste toren ooit. Het Duitse Henn Architekten won de prijsvraag voor het 42 verdiepingen hoge kantoor van de Commercial Bank of Ethiopia.
Kenmerkend aan de slanke toren is de scherpe opening in de gevel, die een deel van de binnenkant van het gebouw zichtbaar maakt. Aan de voet van dit open gedeelte bevindt zich de entree van de toren. Het bouwwerk, met een hoogte van ongeveer 165 meter, zal worden geflankeerd door een congresgebouw en winkelcentrum.

(c) Architectenweb

Ook Ethiopiërs maken graag lijstjes. Hieronder de top-5 van de belangrijkste Ethiopiërs van 2009 (‘person of the year’) volgens de lezers van ‘nazret.com’ – één van de belangrijkste Ethiopische nieuws-sites.  Voor alle duidelijkheid: ‘nazret.com’ is gevestigd in Washington DC (hetgeen gedeeltelijk de aanwezigheid van in de USA actief zijnde academici en politieke dissidenten in deze top-5 verklaart):

1. Birtukan Mideksa:
   Birtukan Mideksa is Ethiopië’s bekendste politieke gevangene. Na een eerder verblijf in de gevangenis na de door de oppositie zwaar gecontesteerde verkiezingen van 2005, werd deze juriste in december 2008 tot levenslang veroordeeld. Reden: Birtukan weigerde  haar kritiek op de Ethiopische overheid, uitgespiroken op een meeting in Zweden, in te trekken . Haar medestanders vergelijken ‘Lady Liberty’ graag met Nelson Mandela en de Birmaanse Aaung San Suu Kyi. Amnesty International is in december 2009 met een campagne voor haar vrijlating begonnen.
2. Eleni Gabre-Madhin:
   Eleni Gabre-Madhin is een economiste die zich vooral met Ethiopische landbouw bezighoudt (Ethiopia Commodity Exchange).
3. Gebisa Ejeta, een Ethiopisch-Amerikaans geneticus die in 2009 de ‘World Food Prize’ won voor zijn bijdrage aan de productie van sorghum.
4. Catherine Hamlin:
   Catherine Hamlin is de Australische gynaecologe die samen met haar man het Addis Ababa Fistula Hospital heeft opgericht. Auteur van het tamelijke populaire, autobiografische ‘The hospital by the river’.
5. Alemayehu Mariam, een Ethiopisch-Amerikaans jurist, bekend voor zijn juridische publicaties en zijn opiniebijdrages over de Ethiopische politiek.

(c) Wim Michiel
Bron: Nazret.com
Foto: Indymedia

Op 12 januari 2010 om 20u geeft Dertiende Ster zijn eerste info-avond in Vrijetijdscentrum De Mena, Provinciebaan 2, Rotselaar.

Tijdens die avond zullen beelden getoond worden over hun projecten, onder meer over Little Heaven II, het weeshuis voor pubers met aids.
Medewerkers van Dertiende Ster die al ter plaatse zijn geweest zullen antwoorden kunnen geven op eventuele vragen.
Natuurlijk zal het ook een gezellige avond zijn met iedereen die Dertiende Ster een warm hart toedraagt.

De toegang is gratis.
Een seintje vooraf aan info@dertiendester.be is handig zodat Dertiende Ster het aantal deelnemers kan inschatten.
Meer informatie over Dertiende Ster vind je op hun website (klikken op onderstaand logo).

Vulkanische uitbarstingen wijzen er op dat het continent Afrika uiteindelijk in tweeën zal worden gespleten door een nieuwe oceaan. Dat beweren Amerikaanse en Ethiopische wetenschappers in een nieuwe studie.

Onderzoekers van de universiteit van Addis Ababa en de universiteit van Rochester hebben een 500 meter lange en 60 meter diepe kloof in het noordoosten van Ethiopië bestudeerd, die ontstond na twee vulkanische uitbarstingen in 2005. Uit hun onderzoek blijkt dat de kloof ontstond onder invloed van een 60 kilometer lange dijk van magma die zich onder het aard vormde. Die gebeurtenis wijst volgens de wetenschappers op de vorming van een rift, een gebied waar tektonische platen in de aardkorst uit elkaar bewegen. Als gevolg van het proces zal er mogelijk een nieuwe oceaan ontstaan die Afrika zal opdelen in twee stukken.

De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Geophysical Research Letters. De onderzoekers verbazen zich vooral over de snelheid waarmee de rift in Ethiopië is ontstaan. “Het geweld waarmee deze gebeurtenis heeft plaatsgevonden, verraste iedereen”, verklaart onderzoekster Cynthia Ebinger in het Britse tijdschrift New Scientist. “Als de platen op deze manier uit elkaar blijven bewegen, zal dit gebied er uiteindelijk net zo uitzien als de Rode Zee.” Voordat het zo ver is, moet de kloof in Ethiopië echter eerst vollopen met zeewater. Dat gebeurt pas als de rift verder open splijt en de kust bereikt. Volgens de onderzoekers zal dat proces nog zeker 4 miljoen jaar duren. “De formatie van de oceaan gaat langzaam en zal miljoenen jaren duren”, verklaart hoofdonderzoeker Atalay Arefe op ABC News. “Maar het proces zal zich uiteindelijk uitstrekken van de Afar-driehoek tot in Mozambique.”

Bron: NU.nl/Dennis Rijnvis

(c) Werkgroep Pleistocene Zoogdieren

Line vertrekt voor zes maanden als vrijwilliger naar Ethiopië en organiseert een spaghetti-avond om dit te financieren.

Waar: Parochiezaal Pavo in Heverlee
Wanneer: Zaterdag, 13 februari 2010 van vijf tot acht (en drankgelegenheid achteraf)

Diavoorstelling van beide projecten vanaf zeven uur.

Reserveren kan voor zondag, 7 februari, via linekelders@yahoo.com

In samenwerking met

De muziek van Gogol Bordello staat bol van Balkan beats en Gypsy punk. Des te opvallender blijkt de persoonlijke smaak van de muzikanten afzonderlijk. Zanger en smaakmaker Eugene Hütz, kwam eerder al met sideprojects zoals J.U.D. waarin hij DJ is, werkte hij samen met Primus’ Les Claypool wn was hij in verschillende films te zien. Toch bleef hij hiermee zijn gypsy roots vrijwel trouw. In tegenstelling tot collega Tommy T. Ineens stapt de Gogol Bordello bassist naar voren met een solo album. Op The Prester John Sessions gaat hij terug naar zijn roots. En deze liggen wat verder dan de Balkan, namelijk in Ethiopië.

Tommy T, geboren als, Thomas Gobena, staat bekend als de donkere bassist van Gogol Bordello. Waar je het door de sound van de band niet zal verwachten is Tommy T afkomstig uit Ethiopië. Voor zijn debuut als solo-artiest ging hij op zoek naar zijn roots in dat land en verzamelde een collectie muziek die varieerde van traditionele folkmuziek, tot moderne Ethiopische muziek.

The Prester John Sessions, is het resultaat van de lange culturele zoektocht. Tommy T heeft geprobeerd de muziek uit zijn vaderland meer toegankelijk te maken voor het grote publiek. Dit deed hij door de traditionele muziek te combineren met jaren 70 funk, jazz. reggae en dubstep. Het resultaat mag er zijn: Afrikaanse muziek met een freakende bassist als middelpunt.

Hoewel de combinatie op het eerste gezicht vreemd lijkt, geeft Tommy T aan dat de jaren 70 van grote invloed waren op de muziek in Ethiopië. Vooral de funk heeft een grote stempel op de cultuur gedrukt. Op The Prester John Sessions wil hij deze tijd dan ook weer doen herleven, maar dan met het gebruik van de huidige productietechnieken, die 30 jaar geleden nog niet in Ethiopië beschikbaar waren. Hij wil op deze manier de huidige generatie de diversiteit in Ethiopische muziek laten horen. En ons allemaal een beeld geven van wat wij hebben moeten missen.

“I believe in music without boundaries. Music should be inclusive, not exclusive. People who love music know the best music is created without boundaries and limitations. The Prester John Sessions take that idea to the next level,” aldus Tommy T.

(c) Speakerheads TM

Eind 2007 zijn Tim en Kim, een Nederlands echtpaar, naar het dorp Gorgora geëmigreerd om daar samen met de dorpsbewoners een camping op te zetten. Dit geeft werkgelegenheid voor de locale bevolking en met de opbrengsten uit het toerisme wordt het dorp geholpen. De camping heeft dus geen winstoogmerk. Vanaf begin dit jaar is de camping open en zijn er tien mensen uit het dorp in dienst. Het aantal toeristen is snel toegenomen. Momenteel zijn er gemiddeld 10 gasten per dag.

Omdat Tim en Kim nog volop bezig zijn met de bouw en de ontwikkeling van het project (inrichting lodges, groenaanplant, watervoorziening voor het dorp, bouw leercentrum, aanleg elektriciteit, overleg met instanties in en rond Gorgora), komen ze handen tekort om al het werk te bolwerken. Vandaar dat dringend gezocht wordt naar vrijwilligers die het project tijdelijk willen ondersteunen.

Heeft u interesse en wilt u meer informatie. Stuur dan een mailtje naar: info@timkimvillage.nl
Meer informatie op de site van Tim & Kim Village.

In Ethiopie viert men eens per jaar in januari het Timkat festival. In het noorden van Ethiopie wonen veel Othodox Cristenen en tijdens dit festival wordt de doop van Jezus herdacht en gevierd. Twee dagen lang vinden op veel plaatsen in het land vele processies plaats. De viering bestaat uit een aantal delen, namelijk de geboorte, de aanbidding door de 3 wijzen uit het oosten, de gebeurtenissen uit de jeugd van Jezus en de doop.

Als bezoeker aan het Timkat kun je veel bijzondere dingen verwachten. De straten zijn vol met zingende en dansende mensen. Ze dragen kleurrijke kleding. De priesters dragen kleding van satijn en fluweel en boven hun hoofden dragen ze gekleurde parasols van satijn met goud. Overal vanuit het land trekken pelgrims richting plaatsen als Axum, Gondar, Lalibela en Baher Dar om deel te nemen aan dit festival. Zij dragen witte gewaden en bijzondere stokken. Tijdens de processie worden de 10 geboden meegedragen. De priesters en pelgrims rinkelen met bellen en slaan op grote trommels en er worden kampvuren ontstoken. Op de tweede dag worden alle bezoekers gezegend door de priesters. Dit gebeurt door het wassen met heilig water. Deze ceremonie refereert aan de doop van Jezus. Op de derde dag worden er allerlei traditionel dansen opgevoerd.

In Gondar wordt het festival het grootst gevierd. Hier staat het buitenhuis van Keize Fasilidas, temidden van een groot middeleeuws zwembad. Dit zwembad staat het hele jaar leeg, maar wordt voor het Timkat festival gevuld met water uit een nabij liggende rivier. Het water wordt gezegend en gelovigen springen vervolgens in het water. Hun doopsel wordt op deze manier bevestigd. Ook als niet-gelovige is het een zeer bijzondere belevenis om bij te wonen!

Ben je in Gondar, bezoek dan ook “the Royal Enclosure”. Dit ligt midden in het centrum en bevat vijf (16de eeuwse) kastelen van verschillende Ethiopische koningen en heersers. De kastelen behoren tot het Unesco werelderfgoed en zijn nog in zeer goede staat.

(c) Columbus
(c) Photo by  kurvenalbn

vzw Finado houdt op 16 januari 2010 haar jaarlijkse Ethiopische Kerstfeest ten voordele van haar Ethiopiëwerking.
Inschrijven kan tot 3 januari. Het feest vindt plaats in de Festivalhal Donkmeer in Berlare. Meer informatie vind je op de website van vzw Finado.

Zestien jaar geleden werd het toen drie-jarige Ethiopische meisje, Mekdes, naar Nederland gehaald voor een hartoperatie die haar leven zou redden. Het meisje verbleef toen zes maanden bij een Nederlands gastgezin.
Nu keert een Nederlandse televisieploeg terug naar Ethiopië om Mekdes en haar moeder te bezoeken. Een korte reportage hierover is te zien op de website van AVRO.

Steven Stroeykens — Ze was maar één meter twintig groot, ze is al 4,4miljoen jaar dood en al wat er van haar overblijft zijn 125 stukjes bot. Maar toch veegt Ardi de vloer aan met alle concurrenten voor de felbegeerde trofee ‘Doorbraak van het Jaar’, die het Amerikaanse wetenschappelijke vakblad Science jaarlijks uitreikt.

Ardi (kort voor Ardipithecus ramidus) onttroont Lucy (koosnaampje voor Australopithecus afarensis) als de oudste mensachtige waarvan een min of meer compleet skelet is overgebleven. Haar overblijfselen werden al in 1994 gevonden, in Ethiopië, maar de wetenschappers die haar opgroeven, hebben rustig de tijd genomen om alles grondig te onderzoeken. Dit jaar zijn eindelijk de conclusies gepubliceerd, in een reeks artikelen in Science. Het is nog maar het zesde goede skelet van een mensachtige ouder dan een miljoen jaar, en meteen het oudste.

Mogelijk was Ardipithecus een voorouder vanAustralopithecus, die zelf een voorouder van de moderne mens was. Maar het zou ook kunnen dat Ardi een doodlopende zijtak van de menselijke familie vertegenwoordigt. Ze liep, volgens de reconstructie van haar verbrijzelde bekken, waarschijnlijk rechtop, maar nog niet zo goed als Lucy. Haar hersenen waren even groot als die van een chimpansee, maar haar schedel lijkt meer op die van latere mensachtigen dan op die van de gemeenschappelijke voorouder van mens en chimpansee. De vondst werpt op die manier een interessant nieuw licht op de evolutie van onze soort. Een van de conclusies die uit de analyse van Ardi te trekken zijn, is dat na het uiteengroeien van de mensentak en de apentak van onze grote familie, zo’n drie miljoen jaar vóór Ardi, niet alleen de menselijke tak maar ook de apentak (met onder meer de chimpansee) sterk geëvolueerd moeten zijn. Het is niet zo dat wíj veranderd zijn en zíj pas op de plaats hebben gemaakt, de twee takken zijn beide sterk veranderd.

Althans, dat is de visie van wetenschappers. Al Jazeera zag het anders en kopte op zijn website dat Ardi het ongelijk van Darwin aantoonde – en, zo nemen we aan, het gelijk van het islamitische intelligent design, een geloofsartikel waarop islamitische fundamentalisten en Amerikaanse conservatieve born again Christenen elkaar vinden. Gelukkig werd het bericht snel weer van de site verwijderd.

(c) De Standaard

Op de site van Tropicalidad vonden we onlangs een interview met Mulatu Astatke. De vragen werden gesteld door Tim en het volledige interview vind je op www.tropicalidad.be, maar we mochten enkele stukken overnemen:

Mulatu, zit ik juist als ik zeg dat je niet echt voorbestemd was om muzikant te worden? Artiesten hadden niet echt aanzien in het Ethiopië van jouw jeugd.

Mulatu Astatke: “Ja, dat was inderdaad het probleem; een probleem dat zich trouwens niet alleen manifesteerde in Ethiopië, maar in de meeste derdewereldlanden. Een bijkomend probleem was dat er op school ook weinig of geen aandacht besteed werd aan muziek of kunst. Ik ben opgegroeid in een periode waarin alles erop gefocust was om van Ethiopië zo snel mogelijk een moderne natie te maken en wetenschap en technologie kregen daarbij alle aandacht terwijl kunst, muziek en theater als minder belangrijk werden beschouwd. Je kunt je inbeelden hoeveel talent er zo verloren gegaan is in Afrika. Mijn eigen verhaal is heel gelijklopend. Ik studeerde luchtvaarttechnieken maar ik had het geluk een beurs te krijgen om in het Verenigd Koninkrijk te gaan studeren. In de school waar ik daar terechtkwam (Lindisfarne College in Wales, red.), ging een heel nieuwe wereld voor me open. Ze hadden daar departementen voor zowat elke kunstrichting die je je kunt indenken, van theater en muziek tot dans en beeldende kunst. Volgens mij is dat nog steeds de beste manier om je eigen potentieel te ontdekken: probeer gewoon alles eens uit en je ontdekt vanzelf welke verborgen talenten je misschien hebt. Ik voelde al snel dat muziek mijn roeping was, maar mijn familie daarvan overtuigen was een ander paar mouwen. Toen ik hen na veel gepraat en gediscussieer uiteindelijk over de streep kreeg, schreef ik me in aan het Trinity College in Londen voor een studie klassieke muziek. In mijn vrije tijd bracht ik echter veel tijd door in de Londense jazzscene, in clubs als Ronnie Scott’s bijvoorbeeld (Ronnie Scott, geboren Ronald Schatt, was een Engelse jazz tenorsaxofonist die in 1959 een jazzclub opende in de Londense wijk Soho, red.). Ik geraakte meer en meer in de greep van de jazz en zo belandde ik uiteindelijk in het Berklee College of Music in Boston (Massachusetts, USA, red.). Ik was de allereerste Afrikaanse student die zich daar inschreef! Na het beëindigen van mijn studies verhuisde ik naar New York waar ik uiteindelijk mijn eigen Ethio-jazz stijl ontwikkelde.”

In Europa genieten we al jaren van Afrikaanse muziek, maar in vergelijking met muziek uit landen als Mali of Congo, lijkt de Ethiopische muziek wat achterop te hinken. Men begint pas nu de muzikale rijkdom van Ethiopië te ontdekken. Waarom heeft dat zolang geduurd?

Mulatu Astatke: “Ethiopië is een land dat nooit echt gekoloniseerd werd zoals de meeste andere Afrikaanse gebieden; het is een vrije natie met eigen tradities en waarden. Nog belangrijker is misschien dat het eeuwenlang een vrij geïsoleerd rijk is geweest. Tijdens het regime van de Communistische Derg (1974 – 1987, red;) raakte het land opnieuw geïsoleerd en dat bemoeilijkte het voor buitenlandse promotoren om de muzikale erfenis van Ethiopië te komen verkennen. De Ethiopiques reeks (het Franse label Buda Musique begon met de Ethiopiques reeks in 1997 en focuste in het begin voornamelijk op populaire Ethiopische muziek uit de jaren zestig en zeventig, red.) heeft een grot rol gespeeld in het verspreiden en ontsluiten van de Ethiopische muziek. Ik denk dat we ondertussen op de goede weg zijn.”

Waar luisterde je vroeger zelf naar toen je nog in Ethiopië woonde?

Mulatu Astatke: “Ik heb Ethiopië al verlaten toen ik nog maar zestien was, dus de invloeden uit de Ethiopische muziek waren voor mij vrij beperkt, maar ik heb bijvoorbeeld nog zeer goede herinneringen aan Getachew Mekurya, een fantastische saxofoonspeler.”

De laatste jaren heb je je toegelegd op het promoten en herontwerpen van de krar, een traditioneel Ethiopisch snaarinstrument. Hoever staat dat project nu?

Mulatu Astatke: “De krar was traditioneel een instrument met vijf of zes snaren, maar ik heb een versie ontworpen met acht snaren. Dat is eigenlijk indrukwekkender dan het lijkt, want je moet wel beseffen dat het hier gaat om een instrument dat 3000 jaar lang onveranderd is gebleven! Voor de eerste keer in de geschiedenis was er nu dus een krar die octotonische muziek aankon. Het was ook niet alleen een update van het instrument, maar ook van de manier waarop Ethiopische musici eeuwenlang redeneerden en componeerden. Ik ben trouwens nog met verschillende andere projecten bezig; in Harvard ben ik bezig met een microcursus over het belang van Ethiopië in de muziekgeschiedenis – de mekwamia is de Ethiopische versie van het dirigeerstokje en wordt al eeuwenlang gebruikt, dus je zou Ethiopië kunnen beschouwen als de grondlegger van de moderne dirigeerkunst – en ik heb ook een opera gecomponeerd (de Yared Opera, red.) gebaseerd op originele Ethiopische kerkmuziek.”

Heeft het feit dat je zelf hebt moeten vechten voor je muzikale carrière je nooit aangezet om terug te keren naar Ethiopië en daar iets op poten te zetten?

Mulatu Astatke: “Oh, maar dat heb ik wel degelijk gedaan. Ik heb in Addis het African Jazz Village opgericht; een jazzacademie en jazzclub. Er wordt daar jazz onderricht op verschillende niveaus en bands uit alle regio’s van Ethiopië komen er optreden.”

Zijn de dingen in Ethiopië ondertussen fel veranderd?

Mulatu Astatke: “Ja, absoluut! Om te beginnen worden muzikanten tegenwoordig al een pak beter betaald dan vroeger. Dat, gecombineerd met het feit dat de Ethiopische muziek nu ook in het buitenland meer en meer bijval begint te vinden, maakt dat meer en meer jongeren zich gaan toeleggen op een carrière als muzikant. Ethiopië is wel degelijk aan een inhaalbeweging bezig!”

Met het meer dan 600 bladzijden tellende ‘De Heelmeesters’ (‘Cutting for stone’) heeft de als romanschrijver debuterende Abraham Verghese één van de meest ambitieuze romans van de laatste jaren afgeleverd.

In ‘De Heelmeesters’ vertelt Verghese het verhaal van de tweelingbroers Marion en Shiva die hun leven lang naar de reden zoeken waarom hun vader hen bij hun geboorte in de steek gelaten heeft. De moeder van de tweeling, een Indiase non, sterft in het kraambed waarna Marion en Shiva geadopteerd worden door een bevriend Indiaas koppel. Na hun jeugd in Addis Abeba wordt Marion zelf arts en komt terecht in een ziekenhuis in de Bronx. Shiva ontwikkelt zich, zonder medische opleiding, tot een autoriteit in de fistelchirurgie.

‘De Heelmeesters’ is echter meer dan een ontwikkelingsroman en een over drie continenten uitgesmeerde zoektocht naar de verloren vader. Het is ook een roman over het Ethiopië van de twintigste eeuw: de opkomst van de jonge Haile Selassie, de Italiaanse bezetting onder Mussolini, de val van de keizer, de marxistische dictatuur onder Mengistu, de Ogaden-oorlog, de problemen met Eritrea en het daarop volgende moeizame democratiseringsproces – heel de recente geschiedenis van Ethiopië vormt de fascinerende achtergrond waartegen de levens van de twee hoofdpersonages zich voltrekken.

Met ‘De Heelmeesters’ heeft Verghese – zelf een in Ethiopië en India opgegroeide en later naar de VS verhuisde arts – een ambitieus boek geschreven in de stijl van Dickens’ ‘Great Expectations’, Günter Grass’ ‘Die Blechtrommel’, Salman Rushdie’s ‘Midnight Children’ en, vooral, het werk van zijn vriend John Irving. Een groots debuut.

Abraham Verghese: ‘De Heelmeesters’, De Bezige Bij, Amsterdam, 2009, 622 p.

(c) Wim Michiel

 Vorige week was het precies 25 jaar geleden dat op de BBC één van de meest spraakmakende nieuwsitems ooit werd uitgezonden: Michael Buerks verslag van de hongersnood in Ethiopië. Meer dan één miljoen mensen in Ethiopië en het huidige Eritrea zouden toen zijn omgekomen. Voor vele mensen is Ethiopië sindsdien in de eerste plaats synoniem geworden voor hongersnood.

 Nu zijn we 25 jaar later en volgens NGO’s als Oxfam zou, onder andere door aanhoudende droogte en te hoge voedselprijzen, bijna 14 miljoen Ethiopiërs voedselhulp nodig hebben. 14 miljoen Ethiopiërs – dat is één op zes van de totale bevolking. Volgens de onlangs door het IFPRI (International Food Policy Research Institute) gepubliceerde Global Hunger Index scoort Ethiopië samen met Burundi, Congo, Eritrea, Sierra Leone en Tsjaad veruit het slechtst. Overdreven, aldus de Ethiopische overheid. Iets meer dan 6 miljoen verkeert inderdaad in acute hongersnood. Voor een andere 7,5 miljoen Ethiopiërs is de situatie iets minder precair maar ze worden door organisaties als Oxfam verkeerdelijk bij de 6 miljoen acute gevallen gerekend. Bovendien, zo beweert de overheid, is de situatie toch wel anders dan in 1984. Toen deed de extreem-linkse regering er alles aan om de toen op til zijnde katastrofe voor de buitenwereld te verdoezelen. Met alle gevolgen van dien.

 6 miljoen of 14 miljoen acute hongerlijders. Feit is dat Ethiopië na 25 jaar nog steeds grote problemen heeft haar bevolking te voeden.

Wim Michiel